Przez użyte w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych określenie "nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych" należy rozumieć - w odniesieniu do budynków - sytuację, w której istniejąca w roku podatkowym zabudowa jest w takim stanie technicznym, że nie może być wykorzystywana (nie nadaje się) do prowadzenia działalności gospodarczej, nawet po realizacji prac remontowych (odtworzeniowych) oraz adaptacyjnych, których efektem nie jest powstanie nowego budynku - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Prezydent Miasta określił spółce z o.o. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. Od tej decyzji spółka odwołała się. Zdaniem podatnika, z uwagi na warunki techniczne niektórych nieruchomości, nie można przyjąć, że wszystkie budynki oraz grunty są związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Na przeszkodzie prowadzenia działalności gospodarczej na jednym z gruntów stoi brak przyłącza gazowego i szeregu zezwoleń, których posiadanie jest konieczne dla wykonywania działalności gospodarczej, jaką prowadzi spółka.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało jednak w mocy zaskarżoną decyzję. Przywołując treść przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zdaniem SKO różnego rodzaju obiekty, niewykorzystywane w danym momencie do prowadzenia działalności gospodarczej, lub gdzie prowadzona jest działalność innego rodzaju niż gospodarcza, należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. W definicji nie ma bowiem warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Organ odwoławczy powołał się przy tym na pogląd wyrażony w piśmiennictwie, a także orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 481/05. W wyroku tym WSA doszedł do wniosku, że tymczasowy brak wykorzystywania danego obiektu dla celów działalności gospodarczej nie uprawnia do przyjęcia, że nie stanowi on nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podobne stanowisko zajął ten sąd również w wyroku z dnia 4 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 49/04: "... budynki będące własnością przedsiębiorcy powinny podlegać opodatkowaniu stawkami przeznaczonymi dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, niezależnie od ich faktycznego wykorzystywania".

Ponadto, SKO zwróciło uwagę na fakt, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowane jest stanowisko, że remont czy adaptacja budynku nie wyłącza go z opodatkowania stawkami wyższymi. Dla przykładu organ odwoławczy przywołał pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 301/05: "Przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności. Nieodpowiedni stan techniczny budynków nie dyskwalifikuje ich w ogóle z prowadzenia działalności gospodarczej, lecz jedynie ogranicza wysokość uzyskiwanych z tych budynków bezpośrednio dochodów w danym roku podatkowym".

Również, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podnoszony przez spółkę brak podłączenia do sieci gazowniczej (lub jakiejkolwiek innej infrastruktury technicznej) nie daje podstawy do stosowania stawek obniżonych. Organ zwrócił przy tym uwagę na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Po 2213/03, w którym sąd ten uznał, że brak przyłącza wodno-kanalizacyjnego, instalacji elektrycznej, częściowy brak okien i szyb dotyczą instalacji i urządzeń, a więc materii, która nie ma znaczenia w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości. Ustawa odróżnia bowiem stan techniczny obiektu budowlanego (konstrukcji budynku lub budowli) od stanu urządzeń i instalacji (wyposażenia) tego obiektu, które nie mają wpływu na zakwalifikowanie obiektu do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. SKO dodało także, powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/GL 760/04, że pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje swoim zakresem przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych.

Podatnik wniósł skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu skargi spółka stwierdziła, że organ odwoławczy powołał w swojej decyzji na szereg orzeczeń sądów administracyjnych, nie odniósł się jednak do wyroku NSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2005 r., wydanego w sprawie o sygn. akt FSK 2319/04. W wyroku tym potwierdzone zostało, że grunt, który nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej "ze względów technicznych", nie może być uznany jako grunt "związany z prowadzeniem działalności gospodarczej". Zdaniem sądu brak dokonania przez gminę przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej może być przesłanką do stwierdzenia, że prowadzenie działalności gospodarczej na gruncie nie jest możliwe ze względów technicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny WSA orzekł, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało ustalenie, jak rozumieć sformułowanie, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej (ze względów technicznych). Ustawodawca definiując pojęcie gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą nie wyjaśnił przy tym pojęcia "względy techniczne", a także nie dokonał odesłania (jak np. przy definicji pojęć: budynek, budowla), do przepisów prawa budowlanego, dlatego też, zdaniem sądu, w sprawie nie miały bezpośredniego zastosowania postanowienia § 3 pkt 7 i § 49 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.).

WSA podzielił stanowisko zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (wyrok z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 94/07), że w związku z tym w pierwszej kolejności należy odwołać się do potocznego rozumienia pojęcia "techniczny" a tym samym odnosić je należy do stanu nieruchomości, nie pozwalającego na ich wykorzystanie do prowadzonej działalności. Zwrócił też uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2005 r. (sygn. akt FSK 2319/04), w którym sąd uznał, że brak dokonania przez gminę przyłącza do sieci wodno-kanalizacyjnej może być przesłanką do stwierdzenia, że prowadzenie działalności gospodarczej na gruncie jest niemożliwe ze względów technicznych.

Z ustaleń dokonanych przez organ podatkowy pierwszej instancji wynika, że sporny grunt nie posiadał samodzielnego dostępu do drogi publicznej, ani przyłączy mediów, a ponadto przecięty był magistralą wodociągową zasilająca sąsiednią dzielnicę, co dodatkowo uniemożliwia na tej wysokości realizację jakiejkolwiek inwestycji. Z dokonanych przez organ pierwszej instancji oględzin wynika także, że na gruncie były wówczas niewyrównane zapadliska terenu, a działki będące własnością spółki poprzedzielane są skrawkami działek stanowiących własność Skarbu Państwa. Z kolei, w odniesieniu do budynku zlokalizowanego na gruncie, organ podatkowy pierwszej instancji sam stwierdził, że jest on zdewastowany i wymaga przeprowadzenia prac niezbędnych do zaadaptowania dla celów działalności spółki. Z akt sprawy wynika również, że zabudowę gruntu stanowiły byłe hale sprężarkowi i pompowni wody, na bazie których spółka zamierzała przeprowadzić inwestycję budowlaną dla potrzeb produkcji metalowej.

Zdaniem sądu, z użytego przez ustawodawcę w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych sformułowania "nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych", można wyprowadzić wniosek, że warunkiem odstąpienia od wymierzenia podatnikowi, będącemu przedsiębiorcą, podatku od nieruchomości według najwyższych stawek, przewidzianych dla znajdujących się w jego posiadaniu budynków o charakterze niemieszkalnym, jest łączne wystąpienie dwóch warunków, tj. brak faktycznego wykorzystywania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych (w roku podatkowym) oraz brak możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych. Fakt wystąpienia pierwszego warunku (niewykorzystywania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych w roku podatkowym) nie budzi wątpliwości. Istotne zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma ustalenie, czy zgromadzony przez organy podatkowe materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do przyjęcia, że przedmiotowe nieruchomości (grunty i budynki) "nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych".

Przez użyte w powołanym przepisie określenie "nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych" należy rozumieć - w odniesieniu do budynków - sytuację, w której istniejąca w roku podatkowym zabudowa jest w takim stanie technicznym, że nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, nawet po realizacji prac remontowych (odtworzeniowych) oraz adaptacyjnych, których efektem nie jest powstanie nowego budynku.

W opinii WSA zakres planowanej przez podatnika inwestycji, co wynika z decyzji o warunkach zabudowy, a później z pozwolenia na budowę, ma znaczenie dla oceny czy istniejąca przed podjęciem inwestycji zabudowa terenu nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Czy jest możliwe w takim budynku uruchomienie planowanej działalności gospodarczej po przeprowadzeniu zwykłych prac remontowych czy też adaptacyjnych. Jeżeli bowiem w wyniku robót budowlanych ma powstać nowy obiekt - nowy budynek w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, to nie można twierdzić, że istniejąca przed rozpoczęciem inwestycji zabudowa, której bieżący stan techniczny uniemożliwiał podjęcie działalności gospodarczej, może być wykorzystywana w przyszłości do uskuteczniania takiej działalności, po wykonaniu remontów lub prac adaptacyjnych. W każdym razie za niedopuszczalne, zdaniem sądu, należy uznać automatyczne przyjęcie takiego wniosku, bez weryfikacji czy rzeczywiście zwykłe prace remontowe lub adaptacyjne, nie prowadzące do pojawienia się na terenie nowej jakości budowlanej (nowego budynku), były możliwe, biorąc pod uwagę stopień dewastacji hal przed rozpoczęciem inwestycji.

(Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 367/09)