Opodatkowanie świadczeń medycznych

Uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (tj. z dnia 24 maja 2010, sygn. II FPS1/10) kończy w zasadzie wieloletnie spory między organami podatkowymi a pracodawcami oraz usunie rozbieżności w orzekaniu przez sądy administracyjne w zakresie opodatkowania pakietów medycznych dla pracowników.

Ostateczne rozstrzygnięcie NSA

NSA orzekł w swojej uchwale, że pakiety świadczeń medycznych stanowią dla pracowników, którzy mają uprawnienie do ich wykorzystania, przychód z nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd uznał, że w przedmiotowej kwestii nie powinno być wątpliwości, że pracownicy otrzymują przychód w postaci nieodpłatnego świadczenia z tytułu przyznania pakietu świadczeń medycznych niewchodzących w zakres medycyny pracy. Zdaniem sądu, gdyby pakiety medyczne nie miały wartości ekonomicznej, nie byłyby atrakcyjne dla żadnej ze stron. NSA stwierdził również, że jeśli pracownik nie chce skorzystać z pakietu medycznego, to może z niego zrezygnować, ponieważ nie jest to świadczenie obowiązkowe. Odnośnie sposobu obliczania wartości świadczenia sąd się nie wypowiedział, zaznaczył jednak, że wyliczenie takie jest możliwe.

Skutki uchwały NSA dla pracodawców i pracowników

Powyższa uchwała NSA ma olbrzymie znaczenia dla tych pracodawców, którzy kierując się sprzecznymi orzeczeniami sądów administracyjnych nie opodatkowywały dotychczas tego rodzaju świadczeń pracowniczych. Orzeczenie to spowoduje zapewne ustalenie jednej linii orzeczniczej sądów w tym zakresie. Uchwała wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Biorąc to pod uwagę, pracodawcy raczej nie mają co liczyć na inne rozstrzygnięcia sądów, a tym bardziej organów podatkowych w podobnych sprawach.

Uchwała NSA spowoduje zapewne zmianę dotychczasowej praktyki tych pracodawców, którzy nie pobierali podatku od takich świadczeń. Może również oddziaływać na opodatkowanie tych świadczeń w przeszłości. Organy podatkowe otrzymały bowiem dodatkowe argumenty, na podstawie których mogą skutecznie kwestionować dotychczasową praktykę pracodawców w Polsce i nakazywać zapłatę zaległego podatku od zwolnionego poprzednio przychodu wraz z odsetkami za okres nawet 5 lat wstecz. Jeśli to nastąpi, to pracownicy będą zmuszeni składać korekty rocznych zeznań podatkowych za lata poprzednie oraz liczyć się z tym, że poniosą dodatkowe koszty podatkowe wynikające z tego świadczenia.

Uchwała ta może mieć również skutki w zakresie ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, naliczanych od tego rodzaju świadczeń.

Orzeczenie NSA być może wpłynie także na postrzeganie podatkowe innych świadczeń pracowniczych, których konstrukcja jest oparta na zasadzie świadczenia grupowego i zryczałtowanej opłaty, które dotychczas były traktowane powszechnie jako świadczenia nieopodatkowane.